NOT ALMAK NEDEN ÖNEMLİDİR?
Üniversitede derslere
yüzlerce öğrenci ile beraber girmek pek çok öğrenci için ürkütücü
olabilir. Lisede daha küçük sınıflara ve gruplara alışkın öğrencinin
üniversitede, yeni dinleme, not alma ve bu notları daha iyi öğrenmek
için kullanma becerileri geliştirmesi gerekebilir.
Not tutmak derslerde
anlatılan konuların akılda daha kalıcı olmasını sağlamasının yanı sıra,
derslere sonradan çalışmak için de büyük kolaylık sağlar. Not tutmak,
sizin sadece ders anında yoğunlaşmanızı sağlamakla kalmayacak, aynı
zamanda size dersle ilgili fikirlerinizi ilişkilendirebilmenize ve
sorularınızı belirleyebilmenize de yardımcı olacaktır. Notlarınız,
sınavlara çalışırken ve aaaa hazırlarken sizin için iyi bir kaynak
teşkil edecektir.
ETKİN DİNLEME
Etkin dinleme bir düşünme
etkinliğidir ve bu etkinlik uygulama yaparak geliştirilebilir. Etkin
dinleme, önyargılardan arınmak, dikkatinizi hocaya ve kendi notlarınıza
vermek demektir. Dersleri dinlerken dikkat edilmesi gereken bazı
özellikler vardır.
1. Girişler ve Sonuçlar : Dersin ilk
birkaç dakikası çok önemlidir. Özellikle o günkü tartışmaya geçmeden
önce bir önceki dersin özeti yapılabilir. O günkü derste ne
anlatılacağı konuşulabilir. Sınavlarla, ders saatlerinin
değişikliğiyle, sınav sonuçlarının açıklanma tarihleriyle veya
derslerin ertelenmesiyle ilgili bilgiler verilebilir. Aynı şekilde
dersin sonu derste anlatılan fikirlerin özetini içerir, tartışmanın
sonunun geldiği duygusunu verir, dersle ilgili okumaları ve ders
sonunda gelecekteki dersleri kapsayan bağlantılar kurulur. Zaman
baskısından dolayı hocalar sıklıkla çok kısa zamana çok fazla bilgi
sığdırmaya çalışırlar. Sonuçta, dersin son kısımları da çok yoğun bilgi
aktarımını içerebilir. Ayrıca, hocalar fikirler arasındaki bağlantıları
dersin sonlarına doğru çok daha açık bir şekilde verebilirler.
2. Tekrar: Dersin pek çok kısmında
hocalar not alanlara oranla daha hızlı anlatırlar ve bunun sonucunda,
istekle dinleyen öğrencileri için vurgulamak amacıyla temel fikirleri
sık sık tekrar ederler, farklı şekillerde ifadeler kullanırlar veya
daha geniş bir zamanda ayrıntılı olarak anlatırlar. Bir örnek vermek
veya sadece o fikri belirtmek yerine, bazıları tekrar yerine geçen
çeşitli örnekler sunarlar. Tekrarlama, hocanızın konuşma hızıyla (200+
kelime/dk.) sizin yazma hızınız (30-40 kelime/dk.) arasındaki farka
karşı sizi korur. Tekrarlama, vurgulanan önemli fikri anlamanız için
gerekli olan zamanı size verir.
3. Geçiş Biçimleri veya Bağlaçlar : Geçiş
biçimleri veya bağlaçların amacı, ders sırasında açıklanan fikirler
arasındaki ilişkileri mantıklı olarak kurmanıza yardım etmektir.
Bağlaçlar dinleyici olarak size iki açıdan faydalıdır. Organize olmak
ve ana temayı ayırt etmek. Sıklıkla kullanılan bağlaçlar, bir zıtlığı
veya değişimi, ek bilgiyi veya tekrarı, vurguyu, sayı, liste ve sırayı,
özeti, ayrıcalığı, neden ve sonucu belirtirler.
Zıtlık belirten ifadeler: Conversely, however, but, despite, on the other hand (tersine, ancak, ama, diğer taraftan gibi)
Tekrar kelimeleri: Also, too, in addition, even more, to repeat, in other words (aynı zamanda, ek olarak, diğer bir deyişle gibi).
Vurgu kelimeleri: Specifically, most importantly, especialiy (özellikle, daha önemlisi gibi).
Sayı, liste ve düzen kelimeleri: Then, secondiy, fınaliy, ultimately (sonra, ikinci olarak, son olarak gibi).
Özet kelimeleri: İn brief, in conclusion, to wrap up, for these reasons (kısaca, sonuç olarak, toparlarsak, bu nedenlerden dolayı gibi).
Ayrıcalık belirten kelimler: Giyen that, in light of, of course, even though (tabii ki, rağmen, bu bilgiler ışığında gibi).
Güçlendirme kelimeleri: For example, in other words, that is, i.e. (örneğin, diğer bir değişle gibi).
Neden-sonuç kelimeleri: Accordingly, because, consequently, therefore, if then (çünkü, sonuç olarak, böylece, buna uygun olarak gibi).
4. Fikirlerin Yeniden İfade Edilmesi: Hocalar,
öğrencilerin dersi takip edebilmeleri için sık sık konuşma hızlarını
yavaşlatırlar. Bir diğer yol da öğrencilerin daha kolay anlaması ve
tamamen not almalarına olanak sağlamak için ifade biçimlerinin
değiştirilmesidir. Yeni bir kavramın tanımının farklı bir şekilde
söylenmesi buna örnek olarak verilebilir. Bu yolu etkili bir biçimde
kullanmanız için dinlemeniz gerekmektedir.
5. Detaylı Anlatma: Hoca, temel fikre
ek olarak genellikle temel fikri desteklemek amacıyla, tartışma veya
karşıt fikri, kavramın tarihçesini, kavramın dersteki uygulamasını ve
pek çok şeyi detaylı olarak anlatır. Detaylı anlatmanın amacı, dersiniz
için önemli olan kavramlar hakkında kendi kendinize düşünebilmek için
sizi yeterli bilgiyle donatmaktır. Detaylı bilgiyi etkili olarak
anlayabilmek için temel fikirleri/kavramları dinlemek ve daha sonra o
konu hakkında ne tip bir detaylı bilgi verildiğini belirlemek
önemlidir.
NOT ALMA YÖNTEMLERİ
Not almak, fikirlerin birbirleriyle olan
ilişkisini kurmanıza ve hangisinin daha önemli olduğunu belirlemenize
yardımcı olur. Not alırken bırakacağınız boşluklar, daha sonra
ek:-):-):-) kalan bilgileri tamamlamanıza olanak sağlar. Dersi gözden
geçirmenizi sağlayacak ve dersi anlayıp anlamadığınızı sınayacak bir
not alma yöntemi geliştirin. Cornell not alma yöntemi ve kavram haritası bu amaçlar için oldukça idealdir. Cornell yönteminde, notalınacak
sayfa yukarıdan aşağıya bir çizgi ile ortadan ikiye ayrılır. Sayfanın
sağ tarafı ders sırasında not almak için kullanılır. Sol taraf ise
dersten sonra yapılacak düzeltmeler için boş bırakılır. Ders sırasında
alınan notlar ana fikir, paragraf ya da liste biçiminde olabilir.
Dersten sonra fazla zaman geçirmeden bu notların gözden geçirilmesi
gerekir.
Sorular
Anahtar Kavramlar
Diğer Notlarla Bağlantılar
Derste tuttuğunuz notlar bu kısma yazılacak.
Sonradan notlarınızı tamamlayabilmek için boşluk bırakın
Okumalarda tutulan notlar
Kavram Haritası
ise daha çok görsel bir yöntemdir. Bir harita yapmak için sayfanın
ortasına ana fikri yazın. Bu bir kelime, cümle parçası veya yanyana
konulmuş bir çift fikir olabilir. Daha sonra ilgili fikirleri merkez
fikrin etrafına dallarla yerleştirin. Bir Harita Nasıl Yapılır?
·Okunması kolay olsun diye büyük harflerle yazın. Bu, ayrıca yazılanların akılda kalıcılığını artıracaktır.
·Çizgisiz
kağıt kullanın. Çünkü yatay çizgiler harita yapmanızı engelleyebilir.
Eğer çizgili kağıt kullanmanız şartsa, kağıdı yan çevirin, o zaman
çizgiler diaaa olacaktır.
·Temiz bir kağıt kullanın.
·Tüm
kelimeleri, cümleleri veya listeleri çizgilerle merkeze veya diğer
dallarla birleştirin. Aklınıza yeni bir fikir geldiğinde merkeze yeni
bir kavram yazarak tekrar başlayın.
·Duraklamadan
hızlıca gidin. Aklınıza gelen fikirleri hatırınızda tutmaya çalışın.
Nereye ne yazılacak diye durmayın, sadece yazın. Düzenlemek ve analiz
etmek “düz” etkinliklerdir ve haritayı oluşturma sürecini kesecektir.
·Yargılamadan
düşünebildiğiniz her şeyi yazın. Yargılamak ve neyin nasıl yazılacağını
düşünmek haritayı oluşturma sürecini engelleyecektir.
·Eğer duraklarsanız, ek:-):-):-) bırakılan bir şey olup olmadığını görmek için ne yaptığınıza bir göz atın.
·Haritadaki farklı bölümler için renk kodlaması yapabilirsiniz.
·
Kaynak: York University, Counselling and Development Centre, Learning Skills
Hazırlayan: Uzm. Psk. Dan. Mana Ece Tuna
|