Sorularınız ve Cevapları

Fosfor 1669 yılında, Alman kimyacı Hennig Brand tarafından keşfedildi. Beyaz renkli bir maddedir ve formülü P4 tür. Moleküller birbirlerine tetrahedral yapı oluşturacak şekilde bağlanmıştır. 1 atmosfer basınçta erime noktası 44 santigrad derece, kaynama noktası ise 280 santigrad derecedir. Endüstride fosfor elde etmek için kalsiyum fosfat Ca3(PO4)2, karbon (C) ve kum (SiO2) bir elektrikli fırında ısıtılır. Genel tepkime,

2(Ca3(PO4)2)(k) + 6SiO2(k) + 10 C(k)----- 6CaSiO3(s) + 10CO(g) + P4(g)

Fosfor gazı sıvı faza geçene dek soğutulur. Beyaz fosfor havayla temas ettiğinde kendiliğinden yanmaya başladığı için, su altında saklanır ve taşınır. Normalde yumuşak olan beyaz fosfor, ısıya maruz kaldığında sertleşir ve rengi sarıya döner. Çok reaktif bir maddedir. Küçük bir ısı aktarımıyla bile aktif hale gelebilir ve yanabilir. Fosfor oldukça zehirlidir de. 20. yüzyılın başlarına kadar fosfor, kibrit yapımında kullanılıyordu. Sonra işçilerin fosfor zehirlenmesi nedeniyle, çene kemiklerini kullanamaz hale geldikleri fark edildi.
Fosforun allotropları da mevcuttur. Beyaz fosfor, havasız ortamda 240 C sıcaklıkta, birkaç saat bekletilirse kırmızı fosfor oluşur. Kırmızı fosforun belirli bir moleküler şekli yoktur. Bu yüzden P(s) formülüyle gösterilir. Oksijenle tepkimeye girme isteği, beyaz fosfordan daha azdır. Potasyum klorat (KClO3) ile birlikte kibrit uçlarında kullanılır. Beyaz fosforun çoğu, fosforik asit yapımında kullanılır. Fosfor, oksijen ile yakılır ve beyaz bir katı olan fosfor dioksite dönüşür. P4O10 ise suyla tepkimeye sokulur ve fosforik asit elde edilir.
P4(k) + 5O2(g) --- P4O10(k)
P4O10(k) + 6H2O(s)---- 4(H3PO4)(aq)
Fosforik asit deterjan üretiminde, fosfatlı gübrelerde ve bazı asitli içeceklerde kullanılır.
Sülfür, normalde sarıdır. Sıvı sülfürün rengi ise sıcaklık arttıkça sarıdan turuncuya, kırmızıya ve kahverengine dönüşür. Sülfür, kristal S8 molekülleri halinde bulunur. Genelde volkanik bölgelerde gözlenir. Volkanik gazlar çoğunlukla, hidrojen sülfür (H2S) ve sülfür dioksit (SO2) gazları içerir. Bu gazların tepkimesi sonucu serbest sülfür ortaya çıkar.
16H2S(g) + 8SO2(g) ----16H2O(g) + 3S8(k)
Doğal gaz ve petrol de bol miktarda sülfür içerir. İçerdikleri hidrojen sülfür havayla yakılır ve sülfür dioksit ile bir miktar sülfür oluşur. “Claus işlemi” denilen bir operasyonla, oluşan sülfür dioksit ekstra hidrojen sülfür ile tepkimeye sokulur ve su buharı ile sülfür elde edilir.
Sülfür dioksit, tekstil ürünlerinin rengini açmak için kullanılır. Ayrıca ağaçtan elde edilen kağıt hamurunun kağıda dönüştürülmesi için gereken sülfit çözeltileri için kullanılır. Serbest sülfür, kauçukların elastikliğini artırmak için kullanılır. Sülfürün oluşturduğu ve endüstride kullanılan bir başka bileşik ise karbon disülfürdür (CS2). Selefon ve sentetik ipek üretiminde kullanılır. Karbon disülfür, metan gazı ile sülfür gazının tepkimesiyle oluşur.
2CH4(g) + S8(g) --- 2CS2(g) + 4H2S(g

(yok) Yorum Yorum yaz! Baglanti