Cumhuriyet dönemi sanatçıları ve eserleri

» Cumhuriyet dönemi sanatçıları ve eserleri

Sponsorlu Bağlantılar

Tüm dijital fotoğraf makinesi fırsatları için tıklayın !

 

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı, Divan edebiyatının terk
edilmesinden sonra teşekkül eden Tanzimat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati
ve Millî Edebiyat adlarıyla anılan edebiyat tarzları vasıtasıyla
oluşturulan zemin üzerine kurulmuştur.
Cumhuriyet devri edebiyatının ilk dönem eserleri değişen siyasî,
sosyal ve kültürel çerçevenin etkilerini taşır.
Dildeki sadeleşme hareketi artık yerleşmiştir.Aruz bırakılarak
hece kullanılmıştır.
Şiirde ve düz yazıda toplumun her kesiminden gelen sanatçılar
sayesinde konular oldukça genişletilmiştir. Buna bağlı olarak mekânlar
da çeşitlilik kazanmıştır.
Anadolu’ya daha çok yer verilmiştir. Roman ve hikâyelerde
toplum sorunları, gözleme dayanan bir gerçeklikle anlatılmıştır.
Kurtuluş Savaşı ve bu dönemdeki toplum hayatı da konu
edilmiştir.
Tiyatro eserlerinde de millî konular işlenmiştir
-Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yeni bir kültür oluşturma çabası ortaya
çıkmıştır.Bu kültürü oluşturma görevi de aydınlara verilmiştir.Bu
nedenle bu fikirlerin edebiyata yansıması normaldir.
-Bu dönemin yazarları yeni kurulan devletin görüşlerini halka aktarmayı
vazife edinmişlerdir.
-Milli edebiyatın sade dil görüşü TDK (Türk Dil Kurumu) ile resmi –
leşmiştir.
-TDK’nın başını çektiği öztürkçecilik hareketi,dilde,sağlıklı olmayan
bir “arı dil”anlayışıyla yabancı kelimeleri atıp yerine Türkçe kelimeler
uydurma çabasıdır.
-Anadolu neredeyse kutsal bir toprak olarak algılanıyordu.
-Bu dönemde Atatürk,Kurtuluş Savaşı,Çanakkale Savaşı destanlaştırılmıştır.
-Milliyetçilik gelişmiştir.
-Bu dönemin dil anlayışı milli edebiyatın dil anlayışıdır.
.
Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)
Yahya Kemal’in talebesidir.Eserlerinde genellikle zaman,çevre,
tarih,psikolojik tahliller,rüyalar ve medeniyet problemleri gibi konuları
işler.Doğu-Batı kültürünü savunur,sentezcidir.
Şiirlerinde sembolistlerin etkisi vardır.Sade bir dille yazdığı
şiirlerde hece ölçüsünü kullanmıştır. Şuuraltı da önemlidir. Psikolojik
yön de önemlidir. Dili başarıyla kullanan yazar sanatlı bir kullanımı
benimsemiştir.Eserlerinde rüya kavramı çok önemlidir.
Hikâye, roman, deneme, makale, edebiyat tarihi ve şiir türlerinde
eserler vermiştir. Ama en önemli özelliği şairliğidir...Hikâye ve
romanlarında dönemin toplum hayatını ve çelişkilerini ortaya
koymuştur.
En önemeli eseri Bursa’da Zaman’dır.
Huzur:Bu romanda roman kahramanı Mümtaz’ın medeniyet
buhranı anlatılır.Roman rüyalar üzerine gelişir.(İhsan ve Nuran)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü: Bu romanda medeniyet değişmesi
üzerinde durulur.Konu abes denilebilecek kadar gülünç bir konudur.
Şiirleri: Bütün Şiirleri
Deneme: Beş Şehir.
Roman: Huzur, Mahur Beste, Saatleri Ayarlama Enstitüsü,
Sahnenin Dışındakiler.Aynadaki Kadın,Karşı Karşıya
Hikâye: Yaz Yağmuru, Abdullah Efendi’nin Rüyaları(sürrealist)
Edebiyat: 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi.
Makale:Edebiyat Üzerine Makaleler
Nesir:Antalyalı Genç Kıza Mektup
 
Ahmet Kutsi TECER
 
Faruk Nafiz’in yolundan giderek sade bir dille memleket hikayeleri
yazmıştır.Hem halk şiiri tarzında şiirler yazmış aynı zamanda da
desteklemiştir.Aşık Veysel ŞATIROĞLU’nu gün yüzüne çıkaran
kendisidir.Şiirlerini Şiirler adlı kitapta toplamıştır.
Halk kültürüne önem vermiş şekil bakımından beş hececilere
benzer.
Tiyatroları:Koçyiğit Köroğlu,Köşebaşı,Pazar Günü,Satılık Ev,
Köylü Temsilleri
Ahmet Muhip DIRANAS
(SEMBOLİST)
Fransız sembolist şair Budalaire’den etkilenmiştir.Eserlerinde
uzun cümleler kurarak şekil güzelliğine önem vermiş,sembollere ve
masal öğesine bağlı kalmıştır.Sembolizmin özellikleri onun eserlerinde
belirgin olarak gözükür.Hece ve kafiyeye sıkı sıkıya bağlıdır.Şiirlerinde
aşk,tabiat, mutluluk,yaşama sevinci gibi temalara yer verir.
Fahriye Abla adlı şiiri ünlüdür.Şiirlerini Şiirler adı altında
toplamıştır.
Tiyatro Eserleri: Gölgeler,O Böyle İstemezdi,Çıkmaz,Ağrı Dağı
ve Ovidio
 
Cahit Sıtkı TARANCI
 
Şiiri kendisi için yazdı ve kendi duygularını anlattı. Sade
özentisiz yazmayı amaç edindi.Şiirlerinde ölüm korkusu ve yaşama
sevinci iç içedir. Şair ölümden çok korkmaktadır. Hece ölçüsü ve
kafiyeye önem vermekle birlikte serbest şiirleri de vardır.Hikayede
yazan şair şiirde tanınmıştır. Çirkin yaratıldığından şikayetçidir.En
önemli şiiri Otuz Beş Yaş şiiridir.
Şiir Kitapları: Ömrümde Sükut,Otuz Beş Yaş,Düşten
Güzel,Sonrası
*****Ziya’ya Mektuplar adlı eserinde en sevdiği arkadaşı Ziya Osman
Saba ’ya yazdığı şiirler vardır.
 
Abdülhak Şinasi HİSAR
 
Eserlerinin genel konusu anılarıdır,Sanatlı uzun cümleleri vardır.
Eserle- rinde mekan olarak İstanbul’u seçmiştir,eski İstanbul
köşkleri,sazendeleri,
Yalıları,paşaları,beyleri,geceleri eğlenceleri ve mehtaplı geceleri
Boğaziçi gezintileri vb. Mensur şiir alanında önemli isimlerden
birisidir.
Yazar günlük hayatında çok titiz olduğu için mikrop kapma
korkusuyla yaşamış,çiğ olduğu için meyveleri bile yememiş ve
başkasının yatağında hiçbir zaman yatmamıştır.Bu titizlik edebiyatına
da yansımış bu nedenle üslupçudur.
Romanları: Fehim Bey ve Biz,Çamlıca’daki Eniştemiz(Deli Enişte
lakaplı Hacı Vamık Bey’in hayatı anlatılmıştır.)Ali Nizami Bey’in
Alafrangalılığı ve Şeyhliği
Hatıra Deneme: Boğaziçi Mektupları,Boğaziçi Yalıları,Geçmiş
Zaman Köşkleri
İnceleme:Yahya Kermal’e Veda,Ahmet Haşim’in Şiiri ve Hayatı,
İstanbul ve Pier Loti
Antoloji: Aşk İmiş Her Ne Var ise Alemde,Geçmiş Zaman
Fıkraları
 
Cevat Şakir KABAAĞAÇLI
Halikarnas Balıkçısı
Bir çevirisi nedeniyle üç yıllığına Bodrum kalebentliğine
gönderilir. Buraya yerleşir.Eserlerindeki
konular,denizler,balıkçılar,süngerciler vb. Anadolu’nun bugünkü
kültürünü eski Antik Yunan kültürüne bağlar. Roman ve hikayelerinde
teknik zayıftır.
Romanları:Aganta Burina Burinata, Ötelerin Çocuğu,Uluç Reis,
Tur- gut Reis,Deniz Gurbetçileri,
Hikayeleri:Merhaba Akdeniz,Ege Kıyılarından,Ege’nin
Dibi, Ege- den,Yaşasın Deniz,Gençlik Der Dizlerinde,Gülen Ada
Siyah Sürgün adlı eserinde hatıralarını anlatır.
Anadolu Efsaneleri ve Anadolu Tanrıları adlı eserleri mitoloji
ile ilgilidir.
********Yunan mitolojisine hayran bir yazardır
 
 
Sait Faik ABASIYANIK (1906-1954)
Edebiyata şiirle başlayan yazar daha sonra hikayeye yönelmiştir.
Eserlerini oldukça sade bir dille yazmıştır.Hikayelerinde işçileri,
çocukları,aylak insanları özetle “küçük insanı anlatır. Bu hikayelerde
deniz,adalar,İstanbul ,sahiller vazgeçilmez unsurlardır. Çehow(durum)
tarzı hikayenin en önemli temsilcisidir. Hikayelerine en küçük bir olay
bile konu olabilir.Dülger Balığının Ölümü’nde olduğu gibi.Gözlemci
ve gerçekçi bir yazardır. Günlük hayatında olduğu gibi sanatında da
kurallara bağlılıktan hoşlanmaz.
Hikayeleri:
Semaver,Sarnıç,Şahmerdan,Lüzumsuz Adam,Mahalle Kahvesi,
Havada Bulut,Kumpanya,Havuz Başı, Son Kuşlar,Alemdağ’da Var Bir
Yılan,Balıkçının Ölümü,Az Şekerli, Tüneldeki Çocuk,Mahkeme Kapısı
****Medar-ı Maişet Motoru adlı romanı Birtakım İnsanlar adıyla
1952 yılında tekrar basılmıştır. Bir diğer romanı ise Kayıp
Aranıyor’dur
Yazarın ayrıca şiirleri de vardır.
 
Necati CUMALI
Sanat hayatına konuşma diliyle yazdığı şiirlerle başlamıştır. Son
yıllarında yöneldiği roman, hikaye ve oyun türlerinde sosyal temaları
ve Batı Anadolu köylü ve kasabalısının hayat mücadele sini işler.
Romanları:Tütün Zamanı, Yağmur ve Topraklar,Acı Tütün Aşk
da Gezer
Hikayeleri:Susuz Yaz,Yakup’un Koyunları,Kente İnen Kaplanlar
Boş Beşik ve Derya Gülü adında iki tiyatro eseri vardır.
 
Behçet NECATİGİL
 
Şiirlerinde aile hayatı,geçim sıkıntısı,ölüm,aşk,çocuk temalarını
işlemiş olan yazar eserlerindeki dil yapısı devamlı olarak olgunlaşmaya
doğru gider. İlk şiirleri garipçilerin dil özelliklerini andırır Bu
şiirlerdeki anlaşılır dil daha sonraki dönemlerde anlaşılmaz felsefi bir
dile bırakmıştır
Şiirleri:
Kapalı Çarşı,Çevre,Evler,Eski Toprak,Arada,Yaz Dönemi İki Başına
Yürümek,Divançe
Radyo Oyunları
Yıldızlara Bakmak,Gece Aşevi,Üç Turunçlar,Pencere,
**Ayrıca yazarın “Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü ve Edebiyatı -
mızda Eserler Sözlüğü” olmak üzere iki önemli eseri vardır.
 
Kemal TAHİR
Roman ve hikayeleri ile tanınır.Romanlarının konularını Anadolu
şehirlerindeki hayattan,cezaevi anılarından,Kurtuluş Savaşı’ndan
eşkıya menkıbelerinden almıştır.
Romanları
Yorgun Savaşçı,Devlet Ana,Kurt Kanunu
 
Cahit KÜLEBİ
Anadolu’ya iyimser bir bakış açısıyla yaşlaşmış ve Anadolu halkının
dertlerini,sevgilerini anlatmıştır.Kafiyeye düşkündür ama serbest türde
şiirleri de vardır.Onun şiir anlayışının temelimi halk şiiri ve halk
kültürü alır.
Şiir Kitapları:
Adamın Biri,Rüzgar,Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda,Yeşeren
Otlar,Yangın
Şiir Her Zaman adında bir teorisi kitabı vardır.Sevda Dolu Yolculuk
eseri de anı türündedir.
Necip Fazıl KISAKÜREK
Hayatının birinci döneminde bohem hayatı,ikinci dönemde ise
işlami hayat etkilidir.İslamcı şair olarak tanınır.Genellikle soyut
konularda yazdığı şiirlerinde heceyi kullanmıştır.Bütün şiirlerinde beyit
ve dörtlük esasına bağlı kalmış ve serbest vezinde şiirler yazmamıştır.
Eserlerinde insanın madde-ruh problemlerini,insanın iç sıkıntılarını
işlemiştir.
Şiirleri
Çile,Örümcek Ağı,Kaldırımlar,Ben ve Ötesi,Sonsuzluk Kervanı
Tiyatroları:
Bir Adam Yaratmak(Edebiyatımızın ilk seneryo denemesidir) Reis Bey
, Tohum ,Ahşap Konak
Anı:
O ve Ben,Hac,Babıali,Yılanlı Kuyudan
Diğer Eserleri
Ulu Hakan II.Abdülhamit Han,Yeniçeri,Sahte Kahramanlar,Son Devrin
Din Mazlumları
Nurullah ATAÇ
Deneme türünün Türk edebiyatındaki en önemli
şahsiyetidir.Türkçe’yi sadeleştirme çalışmalarının ateşli
savunucusudur.Dilimizde Arapça ve Farsça kelimelerin bir an önce
atılmasını ister.Eserlerinde “ve” bağlacını Arapça’dan geçti diye hiç
kullanmaz onun yerine “ile” bağlacını kullanır. Akıcı ve sade bir
anlatımı vardır.
Eserleri
Günlerin Getirdiği,Karalama Defteri,Sözden Söze,Ararken,Söz
Arasında Okuruma Mektuplar,Diyelim Günce(günlükler)
 
 


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...